Jump to Navigation

Electroconvulsietherapie

Beschrijving procedure:

Elektroconvulsietherapie (ECT) wordt gebruikt in de behandeling van ernstige psychiatrische aandoeningen. ECT bestaat uit elektrische stimulatie van het centrale zenuwstelsel om zo een convulsie te initiëren via twee elektroden op de schedel. Algemene anesthesie met spierverslapping is noodzakelijk om tijdens de gegeneraliseerde convulsie schade te voorkomen. De convulsie dient minstens 25 seconden aan te houden

Indicatie:

O.a. depressieve- en bipolaire stoornissen, schizofrenie, letale katatonie, neuroleptisch maligne syndroom en delier, al dan niet bij gebleken resistentie voor medicatie.

Contra-indicaties:

Feochromocytoom, verhoogde intra-craniële druk, recent CVA (<3 maand), ernstige of instabiele cardiovasculaire aandoeningen, aorta of cerebrale aneurysma’s, glaucoom. De mortaliteit is 0,002%.

Preoperatieve voorbereiding:

Normale pre-assessment op de polikliniek anesthesiologie. ECT kan worden geclassificeerd als een cardiaal laag risico ingreep. Er dient geen premedicatie te worden voorgeschreven. Anticholinergica op indicatie (o.a. bij zgn. dosis-titrering, waarbij in de eerste sessie meerdere convulsies kunnen worden opgewekt). Lithium wordt gestopt door de psychiater.

Klaarzetten:

Materiaal:

  • Standaard monitoring
  • Tourniquet
  • Guedell
  • Bijtblok

Medicijnen:

  • (Atropine 0,5 mg/ml of Glycopyrronium 0,2 mg/ml, Efedrine 50 mg/ 10ml)
  • Etomidaat 20 mg/ 10ml (alternatief Propofol 10mg/ml)
  • Succinylcholine 100 mg/ 2ml
  • Glycopyrronium 0,2 mg/ml (op indicatie bij overmatige speekselproductie)
  • Bij de hand Esmolol 100 mg/ 10ml

Anesthesie:

Doel is een korte anesthesie en spierverslapping te induceren zonder reductie van de convulsie.

  • Standaard monitoring, tijdens convulsie continu NIBD.
  • Tourniquet om een bovenbeen: zgn. isolated leg technique, waarmee het tonisch/clonische verloop van de convulsie gevisualiseerd kan worden naast het EEG-patroon.
  • Preoxygenatie met 100% O2.
  • Inductie met Etomidaat tot 0,2mg/ kg
    • (alternatief: Propofol bij een te lange insultduur of ernstige postictale misselijkheid en braken. Propofol vermindert de convulsieduur en -intensiteit).
  • Bloedleegteband op spanning brengen, en spierverslapper geven: Succinylcholine 1-1,5 mg/kg.
  • Tijdens inductie normoventileren op de kap. Alleen op indicatie (matige convulsies) hyperventileren)
  • Na stoppen van het twitchen wordt het bijtblok geplaatst (NIET tussen de voortanden!) en de elektroshock gegeven.
  • Kapbeademing na uitwerken van de convulsie voortzetten totdat patiënt spontaan ademt. Mogelijk uitzuigen i.v.m. hypersalivatie.

Complicaties:

De kortdurende convulsie induceert een massale parasympathische activiteit (bradycardie, mogelijk asystolie, premature atriale of ventriculaire contracties, hypotensie), direct gevolgd door een langer durende (enkele minuten) sympathische hyperactiviteit (tachycardie, hypertensie, premature ventriculaire contracties en mogelijk ventrikel tachycardie). Deze aritmieën zijn self-limiting. Tevens kunnen er ECG-veranderingen optreden (ST-depressie, T-top inversie). Na 5 minuten normaliseert de adrenalinespiegel, en na 30 minuten de nor-adrenalinespiegel. Bij persisterende tachycardie of hypertensie is een kortwerkende beta-blokker geïndiceerd: Esmolol. In plm. 10% treedt een beeld van Post-Ictale Agitatie op (PIA); een acuut verward beeld onmiddellijk post-ECT met desoriëntatie, motorische onrust en non-reactie op verbale prikkels. Als dit lang aanhoudt en onhoudbaar is, is te denken aan een Centraal Anticholinergisch Syndroom, waarvoor Fysostigmine 1-2 mg iv gegeven kan worden, maar moet soms ook een lage dosis Propofolinfusie overwogen worden om geleidelijk uit deze staat te geraken.

Postoperatief beleid:

Patiënt dient minstens een half uur te verkoeveren met een verkoever- en een psychiatrisch verpleegkundige.

Literatuur:

1. The Practice of Electroconvulsive Therapy: Recommendations for Treatment, Training, and Privileging, Second ed, American Psychiatric Association, Washington D.C. 2001.

2. Zielinski RJ. et al. Cardiovascular complications of ECT in depressed patients with cardiac disease. Am J Psychiatry 1993; 150(6):904-9.

3. Tess AV, Smetana GW. Medical evaluation of patients undergoing Electroconvulsive therapy. NEJM 2009 360;14: 1437-44

4. Tweede herziene versie Richtlijn Elektroconvulsietherapie 2010 NVvP/ NVA

5. Lihua P, Su M, Ke W, Ziemann-Gimmel P. Different regimens of intravenous sedatives or hypnotics for electroconvulsive therapy (ECT) in adult patients with depression. Cochrane Database Syst Rev. 2014 Apr 11;4

Onder beheer van afdeling: 
Anesthesiologen